Czy Królikarnia to domek dla królików?

-





 
Warszawska Królikarnia już samą nazwą przyciąga uwagę turystów. Co klasycystyczny pałac na Mokotowie ma wspólnego z puszystymi zwierzątkami? Derywat ten składa się z oczywistej podstawy (królik) oraz sufiksu (-arnia) charakterystycznego dla derywowanych nazw miejsc (jak na przykład kwiaciarnia).  Nazwa pochodzi z czasów saskich, kiedy urządzono tam zwierzyniec i modnym wówczas zwyczajem polowano właśnie na króliki[1]. 

Hasło ze Słownika Geograficznego Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich
O Królikarni wspomina się w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich:  

KRÓLIKARNIA :
1. park i pałac, pow. warszawski, gmina i parafia Mokotów [2]

Ciekawa jest historia Królikarni. Rozpoczyna się ona w latach 80.  XVIII wieku, kiedy to pałacyk został wybudowany  według projektu Dominika Merliniego, który Już w wieku trzydziestu lat został architektem królewskim. Stanowisko piastował najpierw za rządów Augusta III Sasa, potem Stanisława Augusta Poniatowskiego. Dodatkowo  w 1773 roku objął urząd naczelnego architekta Rzeczypospolitej.
Pierwotnie na terenie Królikarni znalazły się między innymi biblioteka, browar, cegielnia, karczma, młyn i stodoła. Podczas powstania kościuszkowskiego w pałacyku rezydował nawet sam jego przywódca - Tadeusz Kościuszko. 

Na początku wieku XIX teren Królikarni stał się własnością rodziny Radziwiłłów, później zaś rodziny Pusłowskich. Pod koniec XIX wieku Królikarnia uległa częściowemu zniszczeniu w wyniku pożaru, jednak polski architekt i konserwator zabytków Józef Huss podjął się jej rekonstrukcji.

Jak można się było spodziewać, Królikarnia, podobnie jak inne najważniejsze budowle Warszawy, została zniszczona podczas II wojny światowej, już we wrześniu 1939 roku. Odbudowano ją dopiero około 30 lat później, dzięki  wsparciu Społecznego Funduszu Odbudowy stolicy.  


Dziś w Królikarni  organizowane są wystawy, spektakle, spotkania, konferencje, pokazy filmowe, koncerty oraz imprezy plenerowe. Muzeum posiada największą kolekcję rzeźb w kraju, na którą składają się piękne dzieła powstałe od XV wieku do czasów nam  współczesnych.

Królikarnia

[1] por. http://www.krolikarnia.mnw.art.pl/o-krolikarni/ , dostęp: 14.05.18
[2] zob. http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_IV/689 , dostęp : 14.05.18

Komentarze

Prześlij komentarz

Popularne posty z tego bloga

III Czy Ochota to dzielnica szczęścia? O Szczęśliwicach i okolicy

-
Obraz
             Ochota jest jedną z warszawskich dzielnic, dziś trochę już   zapuszczoną i zapomnianą. Jednak wciąż znajdziemy tu wiele miejsc, które warto byłoby obejrzeć, na przykład Pole Mokotowskie, park Szczęślwicki czy też Reduta Ordona.             No dobrze, ale co z samą nazwą Szczęśliwice? Dziś znamy ją jako osiedle – zachodnią część Ochoty, gównie kojarzy się z parkiem ze stokiem narciarskim oraz pętlą autobusową. W XVI wieku natomiast wieś Stenclwice była majątkiem rodu Stenclewskich, wywodzących się od Gotarda z Rakowa [1] .               Dzisiejsza forma „Szczęśliwice” stworzona przez metaforyzację  z formy czasownika ‘szczęśliwić’, wiąże się zapewne z chęcią uszczęśliwienia mieszkańców i bywalców miejsca. Ukazuje to etymologia: SZCZĘŚLIWIĆ :    Słownik ję...
Czytaj więcej
-
Obraz
I Gwara warszawska Język i określony sposób używania go niewątpliwie jednoczy mieszkańców danej społeczności. Warszawiacy swojego czasu dorobili się własnej, odrębnej gwary, która kształtowała się wraz z rozwojem stolicy. W sposobie mówienia ludności Warszawy odbijają się jego zamiłowania, procedery i postęp intelektualny. Ciekawostką jest fakt, że gwara ta powstała stosunkowo późno, bowiem dopiero w XVIII wieku, gdy język ogólnopolski był ukształtowany w pełni. Warto najpierw wytłumaczyć, czym jest gwara . Termin ten podlegał neosemantyzacji, bowiem na przykład Słownik Lindego 1 wydany w 1808 roku podaje, że gwara to po prostu mowa, język. Natomiast publikacje późniejsze, takie jak chociażby Słownik języka polskiego 2 pod redakcją Witolda Doroszewskiego, określają gwarę jako mowę środowiska zawodowego lub miejscowego . Bronisław Wieczorkiewicz w „Gwara warszawska dawniej i dziś” podkreśla, że tą odmianą języka posługiwali się najpierw głównie „ludzie ulicy”, prości, ...
Czytaj więcej
-
Obraz
Czym jest Nowa Pomarańczarnia i jaki ma związek z pomarańczami? W dzisiejszym wpisie przeniesiemy się w miejsce niezwykłe, warte odwiedzenia w majowe dni! Mowa o Nowej Pomarańczarni, zwanej również Oranżerią. Jest to budynek usytuowany w Łazienkach Królewskich. Nowa Pomarańczarnia została wybudowana w latach 1860-1861. Projektantami byli Adam Adolf Loewe i Józef Orłowski. Ale może zanim odpowiemy na pytanie, to przeniesiemy się w czasy minione. Podczas powstania warszawskiego Oranżeria, w wyniku pożaru, została zdewastowana. Zarówno Stara Oranżeria, jak i Nowa Oranżeria poniosły straty, w wyniku których rośliny egzotyczne przechowywane w środku nie przetrwały 1 . Pierwotnie Pomarańczarnia była przeznaczona na przechowywanie w okresie chłodów drzew egzotycznych. Obecnie urządzono w niej ogród. Znajdują się w nim różnorodne rośliny, również tropikalne. Inne Pomarańczarnie na terenie Polski: Wilanów, Radzyń Podlaski, Nieborów, Puławy. Aby dokonać ...
Czytaj więcej