przewodnikvarsavianisty

Dlaczego Warszawę nazywamy Warszawą? O stolicy słów kilka, czyli etymologiczne zagwozdki :) widok na nocną Warszawę Jako że nasz blog dotyczy stolicy Polski, w dzisiejszym wpisie przedstawimy ciekawostki z zakresu onomastyki. Jest to dział nauki, którego przedmiotem są nazwy własne. Onomastyka dzieli się na dwa, główne działy toponimię , związaną z miejscami oraz antroponimię , związaną z imionami. Oczywiście nas interesuje w dzisiejszym wpisie wyłącznie toponimia. Będzie to krótki kurs, mamy nadzieję, że przydatny. Na początku przytoczymy fragment z encyklopedii pod tytułem: Słowiańska Onomastyka. Według autora tejże książki: Warszawa to:  'nazwa stolicy Polski. Wbrew etymologii ludowej jest to typowa nazwa dzierżawcza, od imienia założyciela osady. Najstarsze zapisy to: Warseuiensis 1321, Varschewia 1342, Warschouia 1482. Te właśnie formy: Warszewa, Warszowa były powszechnie używane w XIV i XV wieku. Nazwa powstała od imienia Warsz, które było formą skróconą od War...

  Warszawska Królikarnia już samą nazwą przyciąga uwagę turystów. Co klasycystyczny pałac na Mokotowie ma wspólnego z puszystymi zwierzątkami? Derywat ten składa się z oczywistej podstawy (królik) oraz sufiksu (-arnia) charakterystycznego dla derywowanych nazw miejsc (jak na przykład kwiaciarnia).   Nazwa pochodzi z czasów saskich, kiedy urządzono tam zwierzyniec i modnym wówczas zwyczajem polowano właśnie na króliki [1] .   Hasło z e Słownika Geograficznego Króle stwa Polskiego i innych krajów słowiańskich O Królikarni wspomina się w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich :    KRÓLIKARNIA : 1. park i pałac, pow. warszawski, gmina i parafia Mokotów [2] Ciekawa jest historia Królikarni. Rozpoczyna się ona w latach 80.   XVIII wieku, kiedy to pałacyk został wybudowany   według projektu Dominika Merliniego, który Już w wieku trzydziestu lat został architektem królewskim. Stanowisko piastował...

Czym jest Nowa Pomarańczarnia i jaki ma związek z pomarańczami? W dzisiejszym wpisie przeniesiemy się w miejsce niezwykłe, warte odwiedzenia w majowe dni! Mowa o Nowej Pomarańczarni, zwanej również Oranżerią. Jest to budynek usytuowany w Łazienkach Królewskich. Nowa Pomarańczarnia została wybudowana w latach 1860-1861. Projektantami byli Adam Adolf Loewe i Józef Orłowski. Ale może zanim odpowiemy na pytanie, to przeniesiemy się w czasy minione. Podczas powstania warszawskiego Oranżeria, w wyniku pożaru, została zdewastowana. Zarówno Stara Oranżeria, jak i Nowa Oranżeria poniosły straty, w wyniku których rośliny egzotyczne przechowywane w środku nie przetrwały 1 . Pierwotnie Pomarańczarnia była przeznaczona na przechowywanie w okresie chłodów drzew egzotycznych. Obecnie urządzono w niej ogród. Znajdują się w nim różnorodne rośliny, również tropikalne. Inne Pomarańczarnie na terenie Polski: Wilanów, Radzyń Podlaski, Nieborów, Puławy. Aby dokonać ...

             Ochota jest jedną z warszawskich dzielnic, dziś trochę już   zapuszczoną i zapomnianą. Jednak wciąż znajdziemy tu wiele miejsc, które warto byłoby obejrzeć, na przykład Pole Mokotowskie, park Szczęślwicki czy też Reduta Ordona.             No dobrze, ale co z samą nazwą Szczęśliwice? Dziś znamy ją jako osiedle – zachodnią część Ochoty, gównie kojarzy się z parkiem ze stokiem narciarskim oraz pętlą autobusową. W XVI wieku natomiast wieś Stenclwice była majątkiem rodu Stenclewskich, wywodzących się od Gotarda z Rakowa [1] .               Dzisiejsza forma „Szczęśliwice” stworzona przez metaforyzację  z formy czasownika ‘szczęśliwić’, wiąże się zapewne z chęcią uszczęśliwienia mieszkańców i bywalców miejsca. Ukazuje to etymologia: SZCZĘŚLIWIĆ :    Słownik ję...

II „PATELNIA” DAWNIEJ I DZIŚ. Rozszerzenie znaczenia? Dziś zajmiemy się nietypowym miejscem, które położone jest na Mazowszu. W jego sercu. Na początku przytoczymy znaczenie leksemu „patelnia” z dwóch słowników, aby następnie przejść do wyjaśnienia, dla niektórych, trudnej zagadki. PATELNIA: Słownik języka polskiego Samuela Lindego (1807-1815) 'płaskie naczynie kuchenne do smażenia różnych rzeczy' 'naczynie żelazne, z rączką, na którym smażą ryby i inne potrawy' 1 Słownik języka polskiego pod redakcją Witolda Doroszewskiego (1958-1969) 'płaskie naczynie kuchenne z długą rączką, służące do smażenia potraw' pot. 'wyjaśnić coś bardzo dokładnie' 2 Jak łatwo zauważyć, według dwóch wyżej podanych słowników, „patelnia” to po prostu naczynie związane z gastronomią. Z czym więc „patelnia” kojarzy się warszawiakom? Czy aby na pewno pierwszą ich myślą jest naczynie, czy może pewien obszar? Tak! Właśnie z tym ...

I Gwara warszawska Język i określony sposób używania go niewątpliwie jednoczy mieszkańców danej społeczności. Warszawiacy swojego czasu dorobili się własnej, odrębnej gwary, która kształtowała się wraz z rozwojem stolicy. W sposobie mówienia ludności Warszawy odbijają się jego zamiłowania, procedery i postęp intelektualny. Ciekawostką jest fakt, że gwara ta powstała stosunkowo późno, bowiem dopiero w XVIII wieku, gdy język ogólnopolski był ukształtowany w pełni. Warto najpierw wytłumaczyć, czym jest gwara . Termin ten podlegał neosemantyzacji, bowiem na przykład Słownik Lindego 1 wydany w 1808 roku podaje, że gwara to po prostu mowa, język. Natomiast publikacje późniejsze, takie jak chociażby Słownik języka polskiego 2 pod redakcją Witolda Doroszewskiego, określają gwarę jako mowę środowiska zawodowego lub miejscowego . Bronisław Wieczorkiewicz w „Gwara warszawska dawniej i dziś” podkreśla, że tą odmianą języka posługiwali się najpierw głównie „ludzie ulicy”, prości, ...